Het Project

Het tellen van watervogels kent in Vlaanderen reeds een lange traditie die in bepaalde gevallen teruggaat tot in de jaren 50 en 60. Het doel van deze tellingen is om een inzicht te verkrijgen in de aantallen, de trends en de verspreiding van watervogels die tijdens de winter of de trekperiode in onze waterrijke gebieden verblijven. Deze gegevens vormen een belangrijke wetenschappelijke basis voor de bescherming en het beheer van wetlands in het Vlaamse Gewest. De tellingen maken tevens deel uit van internationale monitoringprogramma's die internationale richtlijnen en conventies ondersteunen zoals de Europese Vogelrichtlijn en de Ramsar-Conventie

De centrale organisatie en coördinatie van gestandaardiseerde watervogeltellingen gebeurt sinds 1991 door het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek, een wetenschappelijke instelling van de Vlaamse overheid. De praktische organisatie van de tellingen gebeurt echter via een regionale structuur. In totaal worden in Vlaanderen een 25-tal regio's onderscheiden. Elke regio heeft een projectcoördinator die verantwoordelijk is voor het organiseren van het project op regionale schaal. Voor het uitvoeren van de tellingen wordt in belangrijke mate beroep gedaan op vrijwillige medewerkers en regionale vogelwerkgroepen die momenteel vooral onder de koepel van de Vlaamse Vogelwerkgroep (Natuurpunt-Studie) actief zijn.

Het project "Watervogeltellingen Vlaanderen" omvat zes grootschalige tellingen in de periode oktober-maart. Deze tellingen vinden steeds plaats in het weekend dat het dichtst aansluit bij de 15de van de maand. Tijdens elke telling worden zoveel mogelijk waterrijke gebieden bezocht zodat het totale aantal getelde watervogels zo dicht mogelijk de werkelijk in Vlaanderen verblijvende populatie benadert. De soorten die traditioneel geteld worden tijdens de midmaandelijkse tellingen behoren tot de volgende groepen: duikers, futen, aalscholvers, reigers, zwanen, ganzen, eenden en rallen. Sinds 1999 worden ook steltlopers, meeuwen en sterns meegeteld. Voor de Aalscholver en de meeuwen worden aanvullend ook enkele tellingen op de slaapplaatsen georganiseerd.

Alle resultaten van de watervogeltellingen worden ingevoerd in een centrale databank die beheerd wordt door het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek. Via deze site wordt aan de tellers de mogelijkheid geboden om telgegevens rechtstreeks in de centrale databank in te voeren en een overzicht op te vragen van de door hun verrichte tellingen. Deze site is alleen toegankelijk voor vaste medewerkers aan het project Watervogeltellingen Vlaanderen die een paswoord zijn toegewezen door het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek.